Vit.B12: niet alle cobalamine vormen zijn gelijk.


Vitamine B12 wordt ook wel cobalamine genoemd het bevat namelijk het metaal kobalt. Vit.B12 is een verzamelnaam voor een groep van kobalt bevattende verbindingen bekend als corrinoids. De belangrijkste cobalamine derivaten zijn cyano-cobalamine, hydroxocobalamine en de twee co-enzym vormen methyl-cobalamine en adenosyl-cobalamine.


Hier de "story of my life" in een zoektocht naar de optimale cobalamine behandeling.


woensdag 16 mei 2012

Dunne vezel neuropathie in Sarcoïdose en Pernicieuze Anemie: Vit.B12 deficiëntie.

Dunne vezel neuropathie in Sarcoïdose en Pernicieuze Anemie: Vit.B12 deficiëntie.
16 mei - 2012
Aandoeningen van het perifere zenuwstelsel worden neuropathie genoemd. Afhankelijk van de aard van de aangedane zenuwen kan perifere neuropathie de waarneming, het bewegen of autonome functies verstoren.
Dunne vezel neuropathie
De oorzaak van dunne vezel neuropathie kan heel divers zijn. Wanneer wordt gesproken over een dunne vezel neuropathie bedoelen we echter een neuropathie waarbij uitsluitend de dunne zenuwvezels zijn aangedaan: de geïsoleerde dunne vezel neuropathie (DVN) een vorm van poly-neuropathie. Autonome neuropathie of wel DVN wordt veroorzaakt door beschadiging van de kleinste zenuwen. Bij het stellen van de diagnose DVN is het van belang te zoeken naar de onderliggende oorzaak. DVN is vaak het gevolg van auto-immuun aandoeningen, infecties (virussen, mycoplasma bacteriën) of toxische omstandigheden.






Diverse aandoeningen (1,2) kunnen een (dunne vezel) neuropathie veroorzaken o.a. Sarcoïdose, Pernicieuze Anemie (kenmerk B12 deficiëntie), MS (Multiple Sclerosis), ALS (Amyotrophic Lateral Sclerosis), Charcot -Marie -Tooth  disease, Reuma  Artritis, SLE (Systemische Lupus Erythematodes), Vasculitis, ziekte van Lyme, Guillain-Barré syndrome, Sjögren syndrome, Psoriasis, Hypothyroidie, Diabetes, Coeliakie, IBD (Inflammatory Bowel Disease: zoals Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa) HIV etc.


Sarcoïdose en de ziekte van Crohn, ook wel sarcoïdose van de darm genoemd (3,4) zijn granulomateuze ziektes. De systematische inflammatie processen bij de ziekte van Crohn vinden o.a. plaats in de dunne darm, het deel van de darm waar B12 wordt geabsorbeerd. Door beschadigingen in het laatste deel van de dunne darm kan een verminderd B12 opname plaats vinden, wanneer bij Crohn patiënten een deel van de dunne darm verwijderd wordt is het gedeelte van de dunne darm en de lengte die verwijderd wordt bepalend of dit tot malabsorptie zal leiden. De prevalentie van een Vit.B12 deficiëntie neemt hierdoor bij Crohn patiënten toe. (5,6,7,8,9)
In deze presentatie ligt de focus bij de volgende twee aandoeningen namelijk de “verraderlijke” ziekte Sarcoïdose en de “vergeten” ziekte (10) Pernicieuze Anemie waarbij DVN van toepassing kan zijn. Bij tal van patiënten met één van deze aandoeningen is DVN o.a. een kenmerk. Beide aandoeningen kunnen separaat dan wel in co-existentie naast elkaar bestaan.(11)





Sarcoïdose
Waardoor Sarcoïdose exact wordt veroorzaakt is onbekend, maar het is het meest waarschijnlijk dat het ontstaat door een combinatie van factoren. Volgens een algemeen aanvaarde hypothese zijn meerdere oorzaken mogelijk. Sommige onderzoekers suggereren dat het door een bacterie, virus of een chemische prikkel ontstaat. Daarnaast is het mogelijk dat bepaalde genetische aanleg het immuunsysteem er toe aanzet om ontstekingen te veroorzaken.


Pernicieuze Anemie Vit.B12 deficiëntie  
Pernicieuze anemie is geen op zichzelf staande aandoening. Het is een sluipende aandoening die zich pas in de latere stadia kenbaar maakt. Er kunnen echter al onderliggende gastrische letsels aanwezig zijn vele jaren voor de anemie zich ontwikkelt. Bij Pernicieuze anemie is er sprake van een op zich zelf staand Vit.B12 tekort en/of combi gebrek aan ijzer en foliumzuur. Een Vit.B12 tekort kan veel verschillende oorzaken hebben. We spreken alleen van Pernicieuze anemie wanneer het tekort veroorzaakt wordt door auto-immuun gastritis.

Auto-immuun gastritis wordt ook wel type A gastritis genoemd. Pernicieuze anemie patiënten met chronische gastritis type B wordt voornamelijk in verband gebracht met de infectie helicobacter pylori een bacterie die in het maagslijmvlies kan overleven en door ontstekingen van de maagwand kan leiden tot maagzweren.
In alle andere gevallen spreken we van een Vit.B12 tekort -- en niet van Pernicieuze anemie.
DVN is een vorm van polyneuropathie (PNP)
De prevalentie van PNP in de algemene bevolking in Nederland is onbekend, maar kan worden geschat op 100.000 - 400.000 patiënten (0.6 - 2.5% van de bevolking), de incidentie wordt geschat op 30 - 200 per 100.000 per jaar. (12)
De DVN bij sarcoïdose en B12 patiënten is een vorm van poly-neuropathie (13,14,15), waarbij alleen de dunne vezels, die dicht onder de huid liggen, zijn aangedaan. DVN is een neuropathie welke selectief de dunne gemyeliniseerde en niet gemyeliniseerde zenuwvezels aantast. Bij een patiënt met B12 deficiëntie kunnen zowel de dunne als dikke zenuwvezels worden aangetast.
Sarcoïdose is een verraderlijke aandoening en Pernicieuze anemie, met als gevolg een Vit.B12 deficiëntie, wordt de vergeten aandoening genoemd. Beide aandoeningen vertonen een grillig karakter in presentatie van symptomen en de klachten kunnen divers en variabel van aard zijn. Zowel Sarcoïdose en Pernicieuze anemie patiënten kunnen reeds geruime tijd (soms vele jaren!) met klachten lopen alvorens de diagnose wordt gesteld.
Het aantal patiënten met DVN veroorzaakt door Sarcoïdose en/of een B12 deficiëntie oorzaak etiologie al dan niet herkend is een behoorlijk percentage. Dat Sarcoïdose en een B12 deficiëntie naast elkaar kunnen bestaan maakt een bloedbepaling van B12 meer dan gewenst -- zelfs noodzakelijk bij Sarcoïdose patiënten met DVN.
Neurosarcoidosis (16)

Citaat :  If not recognised, these symptoms may be an enigma to both patient and doctor. Recognition of SFN is important as it may cause disabling symptoms.

Wanneer niet herkend, kunnen deze symptomen een enigma zijn voor zowel de arts als de patiënt. Herkenning van DVN is belangrijk aangezien het kan leiden tot invaliderende symptomen.

Citaat:  SFN in sarcoidosis are unknown and need further study.

DVN in sarcoïdosis zijn onbekend en hebben meer onderzoek nodig.

Een Vit.B12 bepaling in de differentiaal diagnose, kan wellicht een goede stap in de richting zijn.






Symptomen DVN
DVN is een sensorische neuropathie waarbij vooral onaangename of pijnlijke sensaties kunnen voorkomen. De symptomen (17) van DVN zijn: doorgaans pijnlijke paresthesieën (18) (brandend gevoel, prikkelingen, tintelingen) afwijkende temperatuur- en pijnzin kan aanwezig zijn, ongevoeligheid voor warmte en/of kou, doof of koud gevoel o.a. voetzolen, intolerantie voor dekens op de benen en autonome klachten zoals een veranderd transpiratiepatroon, facial flushing (bloedstuwing naar het hoofd), impotentie c.q. erectiestoornissen, vaginale droogheid en problemen met opwindingen orgasme bij vrouwen, plas stoornissen zoals verminderde sensatie, incontinentie en het onvermogen om uw blaas volledig te ledigen, wat kan leiden tot infecties van de urinewegen, veranderd ontlasting patroon (diarree of juist obstipatie) orthostatische hypotensie (plotselinge bloeddrukdaling), droge mond of ogen, problemen met scherpstellen van de ogen, wisselend wazig zien, gastrointestinale verschijnselen o.a. maag- en darmklachten. Ook een “restless legs” syndroom kan voorkomen.
De pijn (schietende of stekende pijn) wordt vaak omschreven als een ijspriem die in de botten prikt, als een elektrische schok, of als lopen op glasscherven. In het algemeen is de gevoelswaarneming verstoord, waardoor prikkels of gebeurtenissen worden ervaren die er niet zijn (allodinie) verschijnsel waarbij niet-pijnlijke prikkels als pijnlijk worden ervaren zoals een steek van een insect, een snee in de huid, een blauwe plek of het gevoel dat er een injectie wordt gegeven. Soms verliest iemand juist het vermogen om pijn te voelen, waardoor een verwonding in de huid of een bloeding niet wordt opmerkt.



Burning Mouth Syndrome en Burning Feet Syndrome
Burning Mouth Syndrome en Burning Feet Syndrome is een Engelse term voor letterlijk vertaald het “brandende mond” en “brandende voet” syndroom. Het Burning Mouth Syndroom gaat vaak vergezeld met klachten van een branderige tong, droge mondholte en veranderde smaak. De oorzaak van beide syndromen is onbekend, alhoewel er aanwijzingen zijn dat er sprake kan zijn van een neuropathische pijn bij een dunne vezel neuropathie met als mogelijke oorzaak Sarcoïdose en Pernicieuze anemie of een micro organisme infectie o.a. de bacterie Helicobacter pylori. (19,20,21,22,23,24,25)
Een branderig gevoel in de mond of aan de tong is soms het eerste en enige symptoom van een tot dan toe onopgemerkte Vit.B12 deficiëntie. (26,27)




Metaalsmaak    Sarcoïdose  Vit.B12 deficiëntie    Vit.D  intoxicatie
Wat is de oorzaak van een metalen smaak in de mond? (28)
Veel systemische ziekten, ontstekingen en patiënten met auto-immuun aandoeningen die het centrale of perifere zenuwstelsel treffen, melden een metalen smaak in de mond. Aandoeningen van het zenuwstelsel kunnen mogelijk leiden tot smaakstoornissen. Het probleem kan liggen in de hersenen, ergens in de perifere zenuwen, die de zintuigen van smaak en geur bestuurt. Met inbegrip zoals (neuro)sarcoïdose (29,30), Vit.B12 deficiëntie (31,32,33) en Vit.D intoxicatie, (34,35,36) en o.a. CIPD (Chronic Inflammatory Demyelinating Polyneuropathy), Guillan-Barré Syndrome een vorm van polyneuropathie, de oorzaak is vaak een auto-immuun reactie na een infectie, is een perifere zenuw aandoening en kan worden geassocieerd met een metaalachtige smaak in de mond.
Tinnittus – Sarcoïdose – Vit.B12 deficlëntie
Zo’n 10% van de bevolking heeft last van tinnitus (oorsuizen). Een paar procent heeft duidelijke hinder, bij een kleine groep wordt het normale dagelijkse leven verstoord.
Over het mechanisme van tinnitis is men onvoldoende op de hoogte. Over de oorzaak van oorsuizen bestaat nog veel onduidelijkheid. Tal van mogelijkheden: o.a. metabole aandoeningen,  auto-immuun aandoeningen, bacteriële of virale infecties (37), neurologische aandoeningen etc. kunnen in verband gebracht worden met tinnitus. Er zijn twee soorten van tinnitus.
Objectieve tinnitus: kan waargenomen worden door de onderzoeker bij auscultatie (afluisteren van lichaamsgeluiden met behulp van stethoscoop of hoorbuis). Subjectieve tinnitus: wordt enkel waargenomen door de patiënt. Het kan gaan om piepen, fluiten, ruisen of bonzen, soms gepaard met gehoorverlies.
Subjectieve tinnitus komt vaker voor, het is echter moeilijker te behandelen dan objectieve tinnitus.
Verschillende metabole afwijkingen o.a. een B12 deficiëntie Pernicieuze anemie (38,39,40,41,42,43,44) kunnen worden geassocieerd met tinnitus en tal van auto- immuun aandoeningen o.a. Sarcoïdose. (45,46,47,48,49) Perifere zenuwen zijn relatief kwetsbaar voor metabole stoornissen.




Opticus neuropathie    Uveitis    Sarcoïdose    Pernicieuze anemie    Vit.B12
De oogzenuw is de zenuw van het zien. Het brengt de beelden die we zien van ons oog naar de hersenen. Bij een ontsteking van de oogzenuw (Neuritis optica) raakt de zenuw gezwollen en rood, en de zenuwvezels werken niet goed meer. Als de ontsteking mild is, kan het gezichtsvermogen bijna normaal zijn. Als enkele of alle zenuwvezels aangetast zijn, zien we wazig in één of beide ogen. Het kan ook verslechteren na een heet bad of hete douche of na inspanning.
Optic Neuritis (50)
Citaat:  Sarcoidosis: As well as pernicious anemia, Graves disease, bee stings, and vaccinations, mall all cause vision loss from swelling of the person’s optic nerve.
Sarcoïdose: Even als pernicieuze anemie, ziekte van Graves, bijen steken, en vaccinaties, kunnen alle verlies in gezichtsvermogen veroorzaken door zwelling van de optische zenuw.
Opticus neuropathie (51)
Citaat:  Opticusneuropathie kan worden veroorzaakt door een tekort aan voedingsstoffen (soms ‘deficiëntieamblyopie' genoemd), vooral aan vitamine B12.
Citaat: Als de oorzaak echter een gebrek aan vitamine B12 is, volstaat een behandeling met alleen voedingssupplementen niet. Een tekort aan vitamine B12 wordt doorgaans behandeld met injecties met vitamine B12-supplementen. Tenzij aangetoond is dat de oogzenuw in omvang afneemt (atrofie), is de verwachting dat het gezichtsvermogen dat verloren is gegaan, gedeeltelijk wordt hersteld.
Optic  Neuritis  (o.a. pernicieuze anemie) (52)
Citaat:  Rare causes include diabetes, pernicious anemia, Graves' disease, bee stings, vaccinations, and injuries. However, the cause of optic neuritis is often unknown.
Uitzonderlijke oorzaken waaronder, diabetes, pernicieuze anemie, ziekte van Graves, bijen steken, vaccinaties, en verwondingen. Echter, de oorzaak van opticus neuropathie is vaak onbekend.
Uveïtis is een ontsteking van de uvea, een inwendig onderdeel van het oog. Ontstekingen van de uvea, deze bestaat uit de iris (regenboogvlies), het corpus cilaire (het staalvormig lichaam) en de chorioidea (vaatvlies), hebben zeer uiteenlopende oorzaken en worden samen gevat onder de term uveïtis.
Uveïtis (o.a. sarcoïdose) (53,54)
Citaat: Ongeveer 40% van de patiënten met uveïtis lijdt aan een ziekte die ook andere organen in het lichaam aantast. Dit zijn onder andere ontstekingsziekten als spondylitis ankylopoetica (ziekte van Bechterew) en juveniele reumatoïde artritis, sarcoïdose en uitgebreide infecties
Bell’s Palsy    Sarcoïdose    Vit.D intoxication  – Vit.B12 deficiëntie
De aangezichtsverlamming van Bell, ook wel Bell’s Palsy genoemd, meestal aan één kant, is een plotseling optredende perifere verlamming van de zevende hersenzenuw (nervus facialis), de belangrijkste motorische aangezichtszenuw. Hoewel ook andere zenuwen tijdelijk kunnen worden geïrriteerd.
De aangezichtszenuw is de zevende van twaalf hersenzenuwen die aan de hersenen ontspringen. Deze zenuw stuurt onder meer de spieren aan die betrokken zijn bij de gelaatsuitdrukking, en speelt eveneens een rol bij de smaakwaarneming op bepaalde delen van de tong. Verder speelt deze zenuw ook een rol in de waarneming van geluid en de werking van je speekselklieren en je traanklieren. De werking van de spieren en klieren in je gezicht vermindert dan ook aanzienlijk wanneer je aangezichtszenuw gekwetst, ontstoken of geïnfecteerd is.
Over de oorzaak bestaan vele theorieën. Op dit moment is niet met zekerheid bekend waardoor Bell-verlamming wordt veroorzaakt. Verondersteld wordt dat het herpes-simplex virus type 1 een rol speelt. Een ontsteking door de Borrelia burgdorferi bacterie, de verwekker van de ziekte van Lyme door een teek overgebracht, komt eveneens voor. Welke klachten iemand krijgt verschilt per persoon. Aandoeningen aan de zenuwen komen het meest voor. Dit kan zenuwpijn of zenuwuitval op verschillende plaatsen in het lijf tot gevolg hebben. Voorbeelden zijn verlamming van de gezichtsspieren (Bell’s Palsy) of pijn en krachtsvermindering aan een arm of been. (55)




Ziekte van Lyme (56,57,58)
De ziekte van Lyme moet overwogen worden in een differentiaal diagnose van MS, ALS, Parkinson en andere neurologische condities, eveneens (neuro) Sarcoidose, Reuma Arthritis, Chronisch Vermoeidheid Syndroom, Gulf War Syndroom, Fibromyalgie, ADHD, Hypochondrie, aandoeningen aan de luchtwegen, somatische stoornissen en patiënten met verschillende moeilijk te diagnosticeren multi systeem syndromen.

Bij tal van deze aandoeningen is een ontregeld Vit.D metabolisme eerder regel dan uitzondering -- laag 25D combi hoog 1,25D.

Een samenvatting verslag tijdens een The International Lyme Disease and Associated Diseases Society (ILADS) conferentie 10 oktober 2010 van diverse prominente artsen o.a. dr Burrascano, dr Horowitz, dr Fishman etc. die zich bezighouden met de studie en behandeling van de ziekte van Lyme. De ILADS is een non-profit, internationale, multidisciplinaire, medische vereniging, toegewijd aan de diagnose en de geschikte behandeling van de ziekte van lyme en de geassocieerde ziekten.
Dr. Norton Fishman shared information on the immune system and cytokines:

Dr. Fishman informatieve deel met betrekking op het imuunsysteem en cytokines:
Veel Lyme patiënten hebben een hoog 1,25D en laag 25D -- wat aantoont dat ze een infectie hebben.
What are objective markers of chronic Lyme disease? (59)

Lyme report: Montgomery County, MD -- Lyme doctor in Germantown.

Citaat: • Low or borderline low vitamin B12 and folic acid
            • A reversal of vitamin D levels with low vitamin D OH 25 and high vitamin D 1,25
Laag of borderline lage vitamine B12 en foliumzuur. Een omkering van vitamine D waardes, met een laag  vitamine D OH 25 en een hoog vitamine D 1,25

Citaat: The vitamin D ratio will likely be abnormal. Vitamin D OH 25 will be low and Vitamin D 1,25 will be high, perhaps in the toxic range.
De vitamine D ratio zal waarschijnlijk abnormaal zijn. Vitamine D OH 25 zal laag zijn en vitamine D 1,25 zal hoog zijn en misschien in de toxische range vallen.
Bell’s Palsy is eveneens beschreven in de literatuur bij Sarcoïdose. (60,61,62,63) Bell’s Palsy komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen en evenveel links- als rechtszijdig. Mannen krijgen de ziekte van Bell opvallend vaak tussen hun 30e en 40e jaar. Bij kinderen komt de verlamming minder vaak voor.
The Science points to Angiotensin II and 1,25-dihydroxyvitamin D (64)
Citaat: 1,25-D has a profound effect on muscles [11]. Elevated 1,25-D can even cause paralysis of the facial muscles [12], leading to Palsy.
1,25-D heeft een enorm effect op de spieren [11]. Verhoogd 1,25-D kan zelfs verlamming van de gezichtsspieren veroorzaken [12], leidend tot Palsy.
Facial paralysis in children (65)
Citaat: To these must be added exceptional causes such as vitamin D intoxication
Hieraan moet uitzonderlijke gevallen toegevoegd worden, zoals vitamine D intoxicatie.

Literatuur Vit.B12 in Bell's Palsy:

Protocol for excluding B12 deficiency (Megaloblastic anemia/ Pernicious Anaemia) from adult and child patient presentation (66)

Bell’s Palsy (67)

Bell's palsy: diagnostic and therapeutical trial in childhood (68)







Gebruik van methylcobalamine één van de actieve vormen van B12 lijkt in de behandeling van Bell’s Palsy een positieve bijdrage te kunnen leveren. (69)


Restless Legs Syndrome   Sarcoïdose   Vit.B12 deficiëntie
Restless Legs Syndrome ofwel het rusteloze benen syndroom (RLS) een term bedacht door de Zweedse neuroloog Karl-Axel-Ekbom. Een neurologische zintuiglijke bewegingsstoornis, met een grote invloed op de slaap. De symptomen zijn o.a. een vervelend onaangenaam gevoel meestal sensaties in de kuiten dat je dwingt je benen te bewegen, maar kan overal worden gevoeld van uw dij naar de enkel. Mensen met rusteloze benen omschrijven dit gevoel als trekkend - kruipend of als elektriciteit of alsof er mieren in mijn benen marcheren -- paresthesie (17)
In een aantal gevallen is RLS een gevolg van een andere ziekte of zijn de klachten het gevolg van andere variabelen (bijvoorbeeld bijwerking medicatie) of tijdens de zwangerschap krijgt gemiddeld 15% van de zwangere vrouwen in het derde trimester te maken met RLS. Men spreekt dan van secundaire RLS. Mogelijke oorzaken van secundair RLS zijn chronische (auto-immuun) aandoeningen zoals Sarcoïdose, Diabetes, nierziekten, polyneuropathie, de ziekte van Parkinson, schildklieraandoeningen, Reuma of chronische myelopathie dan wel nutriënt(en) gebrek met name ijzer, foliumzuur, B12-tekort.
Theorieën voor RLS pathologie omvatten ijzer deficiëntie, dopamine dysregulatie en perifere neuropathie (aandoening aan de zenuw uiteinden o.a. DVN). Met name een ijzer gebrek wordt bij veel patiënten met één of meerdere van deze auto- aandoeningen melding gemaakt met secundair RLS. Wanneer RLS door ijzer gebrek wordt veroorzaakt. In deze gevallen ligt de oplossing voor de hand: het nemen van extra ijzer kan de symptomen wellicht wegnemen.
De vraag dient dan weer te worden gesteld wat de oorzaak is van het gebrek aan ijzer. RLS wordt gezien in veel auto-immuun aandoeningen waarbij "inflammatie processen" dan wel een “infectie connectie” van toepassing kan zijn. Wellicht verklaarbaar door het gegeven dat tal van bacteriën  ijzer consumeren om te overleven en voor reproductie. (70,71,72,73)
Gebruik van ijzer suppletie dient kritisch te worden beoordeeld door de arts, met name bij patiënten met Anemia of Chronic Disease (74,75)
Citaat: Taking iron pills for anemia of chronic disease could be harmful, even fatal.
Suppletie van ijzer bij een anemie veroorzaakt door chronische ziekte kan schadelijk en zelfs fataal zijn.
Citaat: There is no treatment for anemia of chronic disease except to address the underlying condition. Iron supplementation is inappropriate in these patients because the added iron can become free to nourish bacteria and cancer cells.
Er is geen behandeling voor de anemie veroorzaakt door chronische ziekte, behalve het aanpakken van de onderliggende oorzaak. Ijzer suppletie is bij deze patiënten niet de aangewezen weg, de toegevoegde ijzer kan beschikbaar komen om bacteriën en kanker cellen te voeden.
Gastro-intestinale verstoringen: o.a. ziekte van Crohn, SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) worden gelinkt met RLS. (76)
Het is mogelijk dat een bepaalde vorm van bloedarmoede, bijvoorbeeld een tekort aan ijzer, foliumzuur of Vit.B12 (77,78,79,80), de kans op onrustige benen vergroot.
Sarcoidose - rusteloze benen  - dunne vezel  neuropathie (81)

Differentiatie diagnostiek DVN



De neuropathische pijn bij DVN kan voorkomen zonder dat bij neurologisch of EMG onderzoek afwijkingen worden gevonden. In dat geval is een geïsoleerde dunne vezelneuropathie de meest waarschijnlijke diagnose. Bij geïsoleerde dunne vezel neuropathie kan de diagnose moeilijk zijn vanwege het ontbreken van afwijkingen bij standaard neurologisch onderzoek -- normale kracht, vibratiezin en reflexen -- en een normaal zenuwgeleiding onderzoek.
Multidisciplinaire diagnostiek
Gezien het grillige karakter van de aandoening Sarcoïdose, met name bij symptomen die passen bij neurosarcoïdose -- aantasting van het perifere en (of) centrale zenuwstelsel, is naast de verwijzing naar de longarts, aanvullend onderzoek door andere specialisten in vele gevallen wenselijk dan wel noodzakelijk.
Prevalentie Sarcoïdose aantal inwoners
Sarcoïdose treft vooral jonge volwassenen in de leeftijd van 20 tot 40 jaar. De incidentie in Nederland wordt geschat op 20 per 100.000 inwoners en de prevalentie op 50 per 100.000 inwoners (Drent et al., 2007).
De frequentie van neurologische verschijnselen, inclusief myopathie, bij patiënten met sarcoïdose wordt geschat op 5% (Stern 2006). De incidentie van subklinische vormen en niet gediagnosticeerde neurosarcoïdose is vermoedelijk veel hoger (Sharma 1997).
Neurosarcoïdose komt bij ongeveer 5 - 15% van de patiënten met sarcoïdose voor (Ferriby et al., 2001) en wordt gekenmerkt door intracerebrale granulomen en soms hydrocefalus met bepaalde neurologische afwijkingen (neuropathie van de N. opticus, axonale neuropathie, neuropathie van de N. facialis, aseptische meningitis) bij deze patiënten met sarcoïdose. Neurosarcoïdose heeft een minder gunstige prognose dan ‘gewone’ sarcoïdose. Ervan uitgaande dat bij 10% van de patiënten met sarcoïdose zich neurosarcoïdose voordoet, bedraagt in Nederland de incidentie ervan 2 per 100.000 en de prevalentie 5 per 100.000 inwoners. Het aantal patiënten met therapieresistente neurosarcoïdose wordt geschat op 0,1 per 150.000 inwoners (Drent en van den Bosch, 2007) (82)
“Neurosarcoidosis occurs world-wide, in all races, both sexes and at all ages (usually between 20 and 40 years). Sarcoidosis is considered to be the second commonest respiratory disease in young adults after asthma.” (83)
Bij een klein percentage sarcoïdose patiënten zijn neurologische verschijnselen het eerste of vrijwel enige symptoom van de ziekte. Bij de helft van de patiënten met neurosarcoïdose begint de ziekte met neurologische symptomen en soms blijft sarcoïdose beperkt tot het zenuwstelsel. Om deze redenen wordt de diagnose soms laat of mogelijk zelfs helemaal niet gesteld. (84) Het aantonen van neurosarcoïdose is zelfs bij duidelijke neurologische symptomen niet altijd mogelijk, uitsluiten ervan is vrijwel onmogelijk.
Bij 30 - 40 van de patiënten worden oogafwijkingen gevonden, vooral in geval van een granulomateuze angiitis. Afwijkingen op de thoraxfoto worden in 50 - 80 van de gevallen beschreven, hypercalciëmie heeft een zeer lage sensitiviteit voor neurosarcoidose terwijl bij ongeveer 30 van de patiënten hypercalciurie kan worden aangetoond, de activiteit van angiotensine-‘converting’ enzym in het serum is in slechts 10 - 30 van de gevallen verhoogd.
Neurosarcoïdose manifesteert zich meestal tussen het twintigste en veertigste levensjaar.
Neuropsychiatrische symptomen
Een manische episode met psychotische kenmerken kan de eerste uiting zijn van neurosarcoïdose. (85) De neurospychiatrisch - gerelateerde symptomen bij een B12 deficiëntie (86) kunnen eveneens het eerste of vrijwel enige symptoom zijn van een sub klinische Vit.B12 deficiëntie (10) en kunnen zich reeds geruime tijd al manifesteren zonder anemie met B12 bloedwaarden in het zogeheten grijs gebied met verhoogd MMA (methylmalonzuur) waarde.
De gevolgen van (neuro)sarcoïdose en een B12 deficiëntie o.a. DVN zijn niet te onderschatten. Gericht onderzoek is gewenst dan wel noodzakelijk voor een zo goed mogelijke effectieve behandeling. Veel artsen zijn, met name bij patiënten met de aanwezigheid van één aandoening, dan wel de co-existentie van beide aandoeningen, hier helaas in eerste instantie niet mee bekend of in getraind.
Het is niet goed mogelijk om alle mogelijke verschillende neurologische symptomen te (be)noemen dan wel te definiëren die bij Sarcoïdose dan wel een B12 tekort kunnen voor komen. Niet alleen omdat het er zoveel zijn en ze heel divers zijn, maar ook omdat het vaak niet goed bekend is of de klachten werkelijk iets met Sarcoïdose of met een B12 deficiëntie te maken hebben.





Net als de Sarcoïdose patiënten kunnen B12 patiënten soms vele jaren onbegrepen rond lopen met voor de arts ‘vage’ klachten, eer de juiste diagnose wordt gesteld. Men kan toevallig twee verschillende aandoeningen naast elkaar hebben. Pas als blijkt dat bepaalde symptomen c.q. klachten vaker dan gemiddeld bij patiënten met Sarcoïdose of een B12 tekort voorkomen, kan men proberen een verband te vinden.
Wanneer een B12 meting bepaald wordt, is het verstandig bekend te zijn met de hoogte dan wel de laagte van deze B12 waarde. Helaas wordt een B12 waarde uit onwetendheid door menig arts niet altijd gemeten, of niet geheel juist geïnterpreteerd. In de zin dat de onder grens B12 bloedwaarde van het ref. gebied te scherp wordt gehanteerd, waarbij klachten zoals DVN reeds geruime tijd manifest kunnen zijn, bij een B12 patiënt en t.z.t. zonder B12 behandeling de symptomen gaandeweg zullen verergeren. De dikke vezels kunnen worden aangetast, met uiteindelijk uitval verschijnselen.
Prevalentie Pernicieuze  anemie aantal inwoners
Schatting prevalentie Pernicieuze anemie in Nederland (2004) aantal 23.964 patiënten -- inwoners aantal 16.318.199. Overzicht landen (87) schatting aantal Pernicieuze anemie patiënten.
Behandeling DVN bij Sarcoïdose
De klachten bij een neurosarcoïdose  patiënt kunnen vaak zo ernstig zijn dat ontwikkeling van een effectieve therapie van groot belang is. Corticosteroïden en methotrexaat, de hoekstenen van de therapie bij sarcoïdose, lijken niet werkzaam bij DVN. De behandeling is dan ook meestal symptomatisch, en gericht op verlichting van neuropathische pijn.
Wanneer een sarcoïdose patiënt DVN heeft, dient zo spoedig mogelijk een B12 tekort uitgesloten dan wel aangetoond te worden. Het tijdig herkennen van een B12 deficiëntie, kan mogelijk o.a. onherstelbaar lijkende zenuw schade aan de dunne vezels bij sarcoïdose patiënten voorkomen, dan wel herstel van DVN kan plaats vinden met een adequate B12 behandeling.
Om onnodig schade aan de zenuwuiteinden te voorkomen, bij neurosarcoïdose patiënten, en tal van neuro- gerelateerde symptomen aan de verkeerde kapstok kunnen hangen, is een B12 bepaling periodiek gewenst voor meer inzicht om een B12 tekort uit te sluiten, dan wel aan te tonen. Dit om vermijdbaar leed te voorkomen.
Een adequate voorziening van B12 is o.a. nodig voor het stimuleren en vormen van “myeline” dit is de vettige substantie (isolatielaag) rondom de zenuw uiteinden waardoor de impulsgeleiding van de zenuw wordt versneld. Wanneer deze isolatielaag beschadigd raakt (o.a. door B12 gebrek) zullen diverse neuro- symptomen o.a. DVN zich manifesteren.
De neuro- gerelateerde uitingen en gevolgen van een B12 deficiëntie o.a. DVN en tal van neuro musculaire symptomen c.q. specifieke en aspecifieke klachten, vertonen veel overlap met de symptomen bij een neurosarcoïdose patiënt.
Wanneer een sarcoïdose patiënt langdurig en veel medicatie o.a. methotrexaat, maagzuurremmers, antibiotica, corticosteroïden o.a. prednison en dergelijke gebruikt, is het zinvol om periodiek een B12 meting te laten bepalen voor meer inzicht. Diverse symptomen, die worden gezien bij sarcoïdose patiënten, kunnen het gevolg zijn van een onderliggend B12 gebrek door bovengenoemd medicatie gebruik. Bij een B12 gebrek door langdurig medicatie gebruik, indien onbehandeld, kunnen op termijn de B12 gerelateerde symptomen onomkeerbaar zijn.
Medicatie en vitaminen gebruik
Medicijnen kunnen de omzetting van een vitamine in de actieve vorm belemmeren, of op een andere manier de activiteit daarvan blokkeren (vitamine-antagonisten). Tijdige herkenning van medicijn geïnduceerde voedingsdeficiënties, is van belang voor de patiënt. Omdat ze de kwaliteit van leven en het ziekteverloop negatief kunnen beïnvloeden. (88)
Medicatie die de homocysteïne spiegel kunnen verhogen, door verlaging van de spiegels van foliumzuur, B12 en/of Vit.B6. Voorbeelden hiervan zijn: methotrexaat, sulfasalazine en diverse soorten antibiotica.
Sulfasalazine is een ontstekingremmer die primair gebruikt wordt bij de behandeling van IBD o.a. ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa en Reumatoide Artritis.(89) Interactie sulfasalazine: beïnvloedt de resorptie en het metabolisme van foliumzuur. Indien u een kinderwens heeft en u gebruikt sulfasalasine, overleg dan met uw arts. Mannen moeten meestal stoppen met sulfasalazine, omdat het de spermaproductie vermindert en het een tijdelijke onvruchtbaarheid kan veroorzaken doordat de geproduceerde zaadcellen minder beweeglijk zijn. (90)
Medicatie o.a. methotrexaat en bepaalde soorten antibiotica (trimethoprim o.a. bactrim) die het DHFR (dihydrofolaatreductase) enzym blokkeren, zijn berucht voor het ontstaan van foliumzuur tekort bij patiënten die deze medicatie gebruiken. Met als neven effect , secundair op termijn, een B12 deficiëntie bij langdurig gebruik. Methotrexaat behoort tot de antimetabolieten, het is een foliumzuurantagonist, die binding aangaat met dihydrofolaatreductase, het enzym dat dihydrofolinezuur omzet in tetrahydrofoliumzuur.
Methotrexaat werkt in op de aanmaak van foliumzuur, in zowel kankercellen als gezonde lichaamscellen. Vaak schrijft de arts naast methotrexaat : ook foliumzuur, folinezuur of levofolinezuur voor. Deze stoffen verminderen de kans op bijwerkingen, omdat ze cellen beschermen tegen de inwerking van methotrexaat op de foliumzuurstofwisseling.
Protonpompremmers worden o.a. voorgeschreven bij: gastritis (ontsteking van de maagwandbekleding); maagzweren; patiënten bij wie de maagwandbekleding is geïnfecteerd door de bacterie Helicobacter pylorie, vermoedelijk een belangrijke oorzaak van maagzweren.
Maagzuurremmers van de categorie protonpompremmers o.a. esomeprazol (Nexium), lansoprazol (Prezal), omeprazol (Losec), pantoprazol (Pantozol), rabeprazol (Pariet) als ook H2-receptor antagonisten, o.a. ranitidine (Zantac) en cimetidine (Tagamet) verstoren de opname van voedselgebonden Vit.B12 door de maagzuur- en pepsineremmende werkingen van deze middelen met als gevolg hypo- of achloorhydrie (te weinig of zelfs een gebrek aan maagzuur). Dit leidt tot verlaagde serumspiegels van B12.



Extra Vit.B6 (91,92,93) en Vit.D suppletie dienen met zorg worden bekeken, wanneer vormen van neuropathie aanwezig zijn. Sarcoïdose patiënten met een verstoord Vit.D metabolisme dienen alert te zijn op Vit.D intoxicatie symptomen o.a. paresthesieën (gevoelloosheid, tintelingen, branderigheid, prikkelingen, doof gevoel in de ledematen, eenzijdig (meestal) gezichtsverlamming – soort Bell’s Palsy) (62,64,94) diverse kenmerken c.q. uitingen die passen bij dunne vezel neuropathie.




Overzicht Vit.D intoxicatie symptomen lijst, nieuwsbrief MBOG juni 2006 pagina 5 (95), sarcinfo.com (96)
De bijsluiter van o.a. Devaron (Vit.D supplement) is vrij helder in advies voor Sarcoïdose patienten.

Vit.D bij Sarcoïdose en ziekte van Crohn
Bij patiënten met een granulomateuze aandoening o.a. Sarcoïdose vindt veelal productie van de actieve vorm Vit.D 1,25 plaats in de granulomen, dit is een type ontstekingsreactie. Een granuloom is een chronische ontstekingsreactie die gevormd wordt door een ophoping van monocyten, lymfocyten, macrofagen, en fibroblasten. Bijvoorbeeld geactiveerde long macrofagen bij sarcoïdose produceren calcitriol, de actieve vorm van Vit.D en verhoogt de 1,25D spiegel. Het belang van calcitriol in de pathogenese van sarcoïdose is niet gekend, maar het is verantwoordelijk voor teveel calcium in de urine en teveel calcium in het bloed wat regelmatig voorkomt. (13,97)
Bij ongeveer zo’n 10 à 20% van de sarcoïdose patiënten kan een te hoge calcium waarde van toepassing zijn, dit wordt ook wel hypercalcemie genoemd.
Ongeveer 35.000 mensen in Nederland hebben IBD. Waarschijnlijk spelen afwijkende reacties van het immuunsysteem op darmbacteriën een belangrijke rol. Het menselijke lichaam beschikt in het darmslijmvlies over een verdedigingsmechanisme tegen indringers zoals bacteriën en virussen. Bij IBD valt dit verdedigingsmechanisme als het ware het eigen lichaam aan, met een ontstekingsreactie in de dikke en/of dunne darm als gevolg. Dit blijkt onder meer uit het voorkomen van geactiveerde T-cellen, monocyten en macrofagen bij IBD.
De geactiveerde macrofagen bij IBD o.a. bij Crohn patiënten produceren 1,25D buiten de nieren om.
Hypercalcemie , een verhoogd calciumgehalte, is beschreven bij diverse patiënten met granulomateuze ziekten. Sarcoïdose en Ziekte van Crohn met een te hoge Vit.D 1,25 (98,99)

Bij menig Sarcoïdose en Crohn patiënt kan een verhoogd calcium gehalte aanwezig zijn, echter dit is niet bij iedere Sarcoïdose dan wel Crohn patiënt van toepassing. Wat wel bij menig patiënt wordt waar genomen is de combi: laag normaal Vit.D3(25-OH) waarde met een (te) hoog Vit.D 1,25 (100)




Zowel Sarcoïdose en Crohn patiënten hebben een verhoogd risico voor het ontwikkelen op termijn van Osteoporose door o.a. een verstoord Vit.D metabolisme. De hoge 1,25D waarde het actieve Vit.D hormoon heeft o.a. een ontregelende werking op de calciumhuishouding. Een te hoge of te lage 1,25D gehalte heeft o.a. invloed op de botaanmaak (osteoblasten) en botafbraak (osteoclasten). De hoeveelheid van de 1,25D waarde heeft dus invloed of er al dan niet een goed evenwicht van botaanmaak dan wel botafbraak plaats vindt. Bij een (te) hoge 1,25D waarde vindt o.a. botafbraak plaats met als gevolg Osteopenie – Osteoporose (101)
Of het zinvol is Crohn patiënten bij een vermeend Vit.D deficiëntie met een laag normaal Vit.D3 (25-OH) waarde extra Vit.D te supplementeren is reden voor discussie. Sarcoïdose patiënten wordt ontraden dan wel zeer terughoudend te zijn met Vit.D suppletie en consumptie en voorzichtig te zijn met zonlicht. Bij een verstoord Vit.D metabolisme is de extra hoeveelheden Vit.D brandstof voor de vorming van 1,25D, het actieve hormoon, met o.a. een neven effect op de calciumhuishouding. (14,102,103,104)
Een gebrek aan Vit.B12 kan een gevolg zijn van de ziekte van Crohn. 
Een B12 deficiëntie en een te hoog 1,25D, zowel bij Pernicieuze anemie, Sarcoïdose en Ziekte van Crohn patiënten met een B12 deficiëntie, zijn beide een onafhankelijk risico factor voor Osteoporose.
DVN bij ziekte van Crohn
De ziekte van Crohn wordt als auto-immuun beschouwd en heden ten dage wordt de “infectie connectie” als mogelijke oorzaak genoemd (105) in menig wetenschappelijk onderzoek, waarbij ontstekingen van bacteriële oorsprong mycobacteriën kunnen zijn. Bij deze aandoening wordt vaak een laag 25D en een hoog 1,25D waargenomen.
De ziekte van Crohn: een chronische ontsteking van de darmwand die elk deel van het spijsverteringskanaal kan aantasten. In 80% van de gevallen is echter vooral het laatste deel van de dunne darm aangetast het deel waar Vit.B12 opname plaats vindt. De prevalentie van een B12 deficiëntie bij Crohn patiënten, met DVN, is niet ongewoon. (106,107)
Peripheral Neuropathy and Neurological Disorders in an Unselected Brazilian Population-Based Cohort of IBD Patients (108)
Wanneer DVN symptomen zich manifesteren bij Crohn patiënten, dient zo spoedig mogelijk een B12 meting worden bepaald. Indien de behandeling tijdig wordt gestart, kan onherstelbare schade door een gebrek aan B12 voorkomen worden.
Citaat:  Patients with CD had significantly lower B12 levels and were more likely to have borderline B12 levels (200 – 300 pmol/L) or frank B12 deficiency (< 200 pmol/L, P < 0.05).
Patiënten met Crohn hadden significant lagere B12 waardes en hun B12 waardes bleken naar verwachting borderline (200-300 pmol/l) of zelfs duidelijk deficiënt (< 200 pmol/L, P < 0.05)
Citaat:  SFN patients had lower B12 levels and were more likely to have low (< 200 pmol/L) or borderline low (200 – 300 pmol/L) B12 levels (P < 0.05) and positive ANA or rheumatoid factor (P < 0.05) than normal patients.
Dunne vezel neurophatie patiënten hadden lagere B12 waardes en zij bleken bovendien een grotere kans te hebben om een lage (< 200 pmol/L) of een grenswaarde/borderline lage waarde te hebben (200 – 300 pmol/L) B12 (P < 0.05) tevens was de kans op een positieve ANA test of rheumatoid factor toegenomen (P < 0,05) ten opzichte van normale patiënten.
Citaat: The first neuropathy symptom was sensory in all 5, except in 1 patient who also had severe gait involvement at the time of CD diagnosis and was found to have B12 levels < 45 pmol/L.
Het eerste neuropathie symptoom was bij alle 5 op gevoels/tastzin, met uitzondering van één patiënt met een B12 waarde < 45 pmol/L, bij wie de beweging/gang ernstig was aangedaan ten tijde van de CD diagnose.
Citaat: The patient with demyelinating features and low B12 did not recover after B12 replacement.
De patiënt met demyelinatie kenmerken en een lage B12 herstelde niet na B12 therapie.
Citaat: In fact, several studies have reported a high percentage of patients with fibromyalgia in CD (49%) and UC patients (19%).17 Instead, SFN and CTS symptoms were commonly taken as fibromyalgia or as arthritis (which is also common in IBD patients) by non-neurologists. An additional subclinical involvement of the spinal cord in the CD patients, difficult to differentiate on clinical grounds from pure sensory neuropathy or sensory neuropathy, might have played a role in the sensory complaints experienced by patients with low or borderline low B12 levels and cannot be ruled out, considering the presence of brisk reflexes in some CD patients with pure sensory complaints and normal nerve conduction studies.

Fibromyalgie neuromusculaire klachten
Eén van de diagnosen die het vaakst worden gesteld in de reumatologie in West-Europa en Noord-Amerika, is Fibromyalgie (FM) ook wel weke delen- reuma genoemd. Ongeveer 500.000 Nederlanders lijden aan een chronische vorm van weke delen- reuma.
FM een vorm van reuma (109) is een van de chronische aspecifieke of medisch onverklaarde pijnsyndromen met als kenmerk een overmatige prikkel ter hoogte van de neuromusculaire overgang en pijn in spieren, pezen, gewrichtsbanden en zenuwen. Sarcoïdose afwijkingen en/of B12 deficiëntie in zenuwen leiden tot stoornissen in de zenuwwerking. Dit kan zich uiten in zenuwpijn, gevoelsverlies of tintelingen en krachtverlies in de spieren. De etiologie van FM is nog onbekend. Alvorens de diagnose FM wordt gesteld dient o.a. zowel Sarcoïdose  als B12 deficiëntie door de arts te zijn uitgesloten. Onderzoek naar het verband tussen de neuromusculaire pijn en verschillende bio-markers is in ontwikkeling. Het bepalen van de B12-spiegel is een bio-marker (110) en beide Vit.D metabolieten en calcium bij Sarcoidose patiënten met kenmerkende FM  klachten (14).
B12 patiënten, met een co-existentie van sarcoïdose, reuma artritis o.a. fibromyalgie en IBD o.a. ziekte van Crohn en Ulcerosa Colitis, hyperparathyreoïdie, hypercalcemie, is bepaling van beide Vit.D metabolieten, zowel de 25D als 1,25D, gewenst.
Dr. Blaney en dr. Holtorf signaleren een lage 25D waarde met een (te) hoog 1,25D waarde bij ME/CVS en Fibromyalgie patiënten (111,112)


Vitamine 25 D test
Indicaties voor aanvragen (113)
25-hydroxy vit. D3

• chronische inname van (over)doses vit. D.

1,25-dihydroxy vit. D3

• ectopische productie bij granulomateuze aandoeningen (sarcoïdose, enz.).
• primaire hyperparathyreoïdie.
Vitamine 1,25 D test
People Who Should Avoid Vitamin D (114,115)
Citaat: If you have sarcoidosis, tuberculosis, or lymphoma, it would be best for you to avoid oral vitamin D supplementation based on this test. It is recommended that you perform the 1,25(OH)D test before you supplement with any sun exposure or oral vitamin D as it is a better indicator in people with this health challenge.
Wanneer je sarcoidose, tuberculose of lymphoma hebt, is het, gebaseerd op deze test, het beste om orale vitamine D suppletie te mijden. Het wordt aangeraden om een 1,25(OH)D test uit te voeren alvorens te supplementeren met blootstelling aan zonlicht of orale vitamine D, aangezien deze 1,25(OH)D waarde een betere indicator is bij mensen met deze gezondheidsproblematiek.
Relative Value of 25(OH)D and 1,25(OH)2D Measurements (116)
Prof dr P.L.A Lips verbonden aan het VUMC
TABLE 3. ASSESSMENT OF SERUM 1,25(OH)2D
Disorders of 1α-hydroxylation
Renal failure
Vitamin D–dependent rickets type 1
Hypophosphatemic rickets → decreased levels
Vitamin D receptor defects
Vitamin D–dependent rickets type 2 → increased levels
Extrarenal 1
α
-hydroxylation*
Sarcoidosis, tuberculosis,
rheumatoid arthritis
Inflammatory bowel disease

Lymphoproliferative disease

* Diagnosis of hypercalcemia.
Vitaminen en hormonen
Daar waar infectieziekten en vitamine tekorten tot ver in de vorige eeuw bij menig arts door het hoofd speelden, lijken ze thans totaal niet in de differentiaal diagnose voor te komen.
De “infectie connectie” bij Sarcoidose is uitgebreid in de literatuur belicht o.a. mycobacteriën. (117,118,119,120) Kenmerkend bij Pernicieuze anemie is een Vit.B12 tekort al dan niet vergezeld met een foliumzuur en/of ijzer tekort al dan niet veroorzaakt door de helicobacter pylori infectie. (121,122,123,124,125) 
Vit.D is een pro hormoon
Een pro hormoon is een voorloper van een hormoon. Dit houdt in dat het lichaam een dergelijke stof omzet naar een actief hormoon. Vit.D kan gezien worden als een pro hormoon omdat het pas na omzetting (hydroxylatie) in de lever tot het tussen product 25(OH)D calcidiol wordt gehydroxyleerd en vervolgens in de nieren in de actieve vorm 1,25(OH)2D calcitriol wordt omgezet. In tegenstelling tot de productie van 25(OH)D is die van 1,25(OH)2D strikt gereguleerd. Regulatie geschiedt door tal van direct en indirect werkende stimulerende en negatief-terugkoppelende factoren die o.a. betrokken zijn in de calcium- fosfaat huishouding.
Gebruik van Vit.D suppletie bij Sarcoïdose dient met gereserveerdheid en terughoudendheid te worden benaderd. (126,127)


Vit.D suppletie gebruik dient met zorg te worden bekeken, wanneer vormen van neuropathie aanwezig zijn. Bepaling van beide Vit.D metabolieten, de 25D en 1,25D, zijn aanvullend van karakter in deze. Met name wanneer DVN symptomen (zie kader: symptomen DVN) van toepassing zijn, al dan niet gerelateerd met chronische aandoeningen waarbij de “infectie connectie” een rol kan spelen.

Zou het vitamine-B12-tekort kunnen zijn? Een epidemie van een niet-herkende diagnose? (26)

Citaat: Gezonde mensen hebben over het algemeen een vitamine-B12-bloedspiegel tussen 400 en 600 pmol/L
Citaat: Vanaf een vitamine-B12-bloedspiegelwaarde onder de 300 is het advies om verder onderzoek te doen naar homocysteine en MMA (methylmalonzuur) (bepaling in de urine is het meest betrouwbaar). Wanneer deze waarden zijn verhoogd, is er zeer waarschijnlijk sprake van vitamine-B12-deficiëntie.

Citaat: Daar waar vroeger gewacht werd te behandelen tot de vitamine-B12-spiegel onder de 120 pmol/l was geraakt, en vele laboratoria deze grens nog hanteren, is op dit moment, bij verdachte klachten, een spiegel onder de 300 pmol/l al reden tot suppletie, omdat eenmaal ontstane neurologische schade traag en zeker niet volledig herstelt.

“Relief From The Symptoms of Neuropathy Have Been Clinically Proven Using High Doses of B12 In The Form Of Methylcobalamin”  (128)






Zowel bij Pernicieuze anemie patiënten, B12 deficiëntie patiënten van onbekende etiologie, dan wel Sarcoïdose en Crohn patiënten, met een B12 deficiëntie met duidelijke neuro gerelateerde klachten o.a. dunne vezel neuropathie, dienen de richtlijn te volgen die omschreven staat in het Farmocotherapeutisch Kompas (129) en bijsluiter Nycomed. (130)


Farmacotherapeutisch Kompas
Citaat:  Bij duidelijk neurologische afwijkingen: 1000 microg een- à tweemaal per week gedurende bv. 2 jaar.
Bijsluiter Nycomed
Citaat: Bij duidelijke neurologische afwijkingen
1000 microgram Hydrocobamine één à tweemaal per week gedurende geruime tijd, bv. 2 jaar.
Overzicht geraadpleegde wetenschappelijke artikelen, en literatuur studies:

(1)  Small fiber neuropathies
(2)  Small fiber neuropathy: A burning problem


(3)  De diagnose van sarcoidose
(4)  Sarcoidose: Ontwikkelingen in de medicamenteuze behandeling
(5)  Systematic review: managing anaemia in Crohn’s disease

(6)  Vitamin B12 absorption after ileorectal anastomosis for Crohn's disease: effect of ileal resection and time span after surgery.

(7)  Prevalence of and Risk Factors for Vitamin B12 Deficiency in Patients with Crohn’s Disease


(8)  Vitamin B-12 in Crohn’s disease patients with small bowel surgery


(9)  Granulomatous gastritis: a diagnostic dilemma?


(10)  Vitamin B12 Deficiency with Neuro-Psychiatric Symptoms

(11)  Subcutaneous sarcoidosis associated with vitiligo, pernicious anaemia and autoimmune thyroiditis.

(12)  Consult: verdenking polyneuropathie (PNP)

(13)  Neurologic sarcoidosis


(14)  Symptoms of Sarcoidosis
(15)  Neurosarcoidosis
(16) Peripheral Neuropathy Symptoms
(17)  Paresthesia
(18)  Small fibre neuropathies


(19)  Burning mouth syndrome?


(20)  Oral burning symptoms and burning mouth syndrome-significance of different variables in 150 patients


(21)  UPDATE ON BURNING MOUTH SYNDROME: OVERVIEW AND PATIENTMANAGEMENT


(22)  Mondklachten


(23)  Burning Mouth Syndrome: An Update on Diagnosis and Treatment Methods


(24)  Painful Feet: The Small Fiber Neuropathies


(25)  Oral Medicine


(26)  Zou het vitamine-B12-tekort kunnen zijn? Een epidemie van een niet-herkende diagnose?


(27)  Mondbranden


(28) Wat is de oorzaak van een metalen smaak in de mond?

(29)  Neurosarcoidosis presenting with simple partial seizures and solitary enhancing mass: case reports and review of the literature


(30)  Sarcoidosis
(31) Taste – impaired
(32)  Metallic taste in Mouth
(33) Causes of Metallic Taste in Mouth

(34)  What Are the Symptoms of Getting Too Much Vitamin D?


(35)  Medications and Drugs


(36)  Vitamin D


(37)  Sudden and fluctuant sensorineural hearing loss


(38)  Anaemia


(39) Tinnitus as a presenting symptom in pernicious anemia.


(40)  Vitamine B12 Deficiency  Anaemia


(41) Tinnitus Pain


(42) Diagnostic Approach to Tinnitus


(43) Vitamin B12 deficiency in patients with chronic tinnitus and noise-induced hearing loss.


(44) Autoimmune Inner Ear Disease (AIED)


(45) Painful Peripheral Neuropathies


(46)  What is Neurosarcoidosis?


(47)  Symptoms of Sarcoidosis
(48)  Neurosarcoidosis Mimicking a Cerebellopontine Angle Meningioma
(49)  Hearing Loss And/Or Tinnitus
(50)  Optic Neuritis – Facts and Information
(51)  Opticus neuropathie

(52)  Optic Neuritis 
(53)  Uveitis
(54)  Ontsteking van het vaatvlies (uvea)
(55)  Bell’s Palsy


(56)  De ziekte van Lyme


(57) ILADS 2010 Conference Takeaways
(58) Symptomen

(59) What are objective markers of chronic Lyme disease? 

(60)  Neurosarcoidosis
(61)  A Woman With Bilateral Bell's Palsy: Final Diagnosis


(62)  Symptoms of Sarcoidosis


(63)  SARCOIDOSE


(64)  The Science points to Angiotensin II and 1,25-dihydroxyvitamin D
(65)  Facial paralysis in children
(66)  Protocol for excluding B12 deficiency (Megaloblastic anemia/ Pernicious Anaemia) from adult and child patient presentation
(67)  Bell’s Palsy
(68)  Bell's palsy: diagnostic and therapeutical trial in childhood
(69)  Methylcobalamin treatment of Bell's palsy.

(70) Iron Loading and Disease Surveillance
(71) Helicobacter: H pylori
(72)  Iron homoeostasis in rheumatic disease
(73)  Iron Deficiency and Infection
(74)  Anemia of Chronic Disease
(75)  Anemia of chronic disease
(76)  Restless legs syndrome -Theoretical roles of inflammatory and immune mechanisms
(77)  Restles Legs Syndrome, Rusteloze benen
(78)  Restless legs syndrome (RLS), rusteloze benen
(79)  Thema: Restless Legs Syndroom
(80)  Rusteloze benen
(81)  Sleep disturbances associated with periodic leg movements in chronic sarcoidosis
(82)  Infliximab bij ernstige, therapieresistente neurosarcoïdose

(83)  Inflammatory Disease of the CNS III: Sarcoidosis and Non-neoplastic Diseases Associated with Neoplasia


(84)  Neurosarcoïdose


(85)  Neurosarcoïdose als oorzaak van manische psychose

(86)  The neuropsychiatry of megaloblastic anaemia
(87)  Statistics by Country for Pernicious anemia
(88)  Medicijn kan voedingstekort veroorzaken

(89) SULFASALAZINE (SALAZOPYRINE)


(90) SULFASALAZINE (SALAZOPYRINE)


(91) Vitamine B6: gevoelsstoornissen


(92) Vitamine B6 intoxicatie


(93)  Vitamine B6:het ei van columbus voor uw ogen


(94)  Numbness (paresthesia and neuropathy)
(95)  Nieuwsbrief van juni 2006
(96)  Hypervitaminosis D Symptoms
(97)  Pathogenese (ontstaan en ontwikkeling) van sarcoïdose

(98)  Hypercalcemia due to excess 1,25-dihydroxyvitamin D in Crohn’s disease

(99)  Hypercalcemia due to endogenous overproduction of 1,25-dihydroxyvitamin D in Crohn's disease.

 
(100)  Measurement of vitamin D levels in inflammatory bowel disease patients reveals a subset of Crohn’s disease patients with elevated 1,25-dihydroxyvitamin D and low bone mineral density


(101)  Birth and Death of Bone Cells: Basic Regulatory Mechanisms and Implications for the Pathogenesis and Treatment of Osteoporosis


(102)  Hypercalciëmie bij sarcoïdose
(103) Endocrine and reproductive manifestations of sarcoidosis

(104)  Vitamin D metabolite-mediated hypercalcemia.


(105)  Evidence for the involvement of infectious agents in the pathogenesis of Crohn’s disease


(106)  Peripheral neuropathy in patients with inflammatory bowel disease


(107)  A Further Cause of Secondary Restless Legs Syndrome: Crohn’s Disease


(108)  Peripheral Neuropathy and Neurological Disorders in an Unselected Brazilian Population-Based Cohort of IBD Patients

(109)  Vormen van reuma o.a. fibromyalgie en sarcoidose


(110)  A review of myofascial pain and fibromyalgia – factors that promote their persistence


(111)  Vitamin D Metabolites as Clinical Markers in Autoimmune and Chronic Disease
(112)  Dr. Holtorf on Infectious Causes of ME/CFS and Fibromyalgia

(113)  Vitamine D
(114)  Test Values and Treatment for Vitamin D Deficiency

(115)  Hoe wordt sarcoïdose behandeld?


(116)  Relative Value of 25(OH)D and 1,25(OH)2D Measurements


(117)  Growth of acid fast L forms from the blood of patients with sarcoidosis


(118)  How a Pathologist can see Bacteria causing Sarcoidosis


(119)  Detection of mycobacterial DNA in sarcoidosis and tuberculosis with polymerase chain reaction.

(120)  Identification of mycobacterial DNA in cutaneous lesions of sarcoidosis.
(121)  Protean H pylori: perhaps “pernicious” too?


(122)  Helicobacter Pylori Infection Can Be Linked to Low Levels of Serum Cobalamins


(123)  Role of Helicobacter pylori Infection in the Development of Pernicious Anemia


(124)  Helicobacter pylori: A Cause of Vitamin B12 Deficiency (A Hospital Based Multidisciplinary Study)


(125)  Helicobacter pylori—Is It a Novel Causative Agent in Vitamin B12 Deficiency?


(126)  BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Devaron


(127)  NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Calci-Chew D3 500 mg/400 I.E.


(128)  “Relief From The Symptoms of Neuropathy Have Been Clinically Proven Using High Doses of B12 In The Form Of Methylcobalamin” 


(129)  Farmacotherapeutisch Kompas


(130)  Naam van het geneesmiddel


Diesel
 
 
 
 

1 opmerking:

  1. Hallo Diesel - een geweldig document - is het mogelijk dat ik dit in pfd of word document kan krijgen zodat ik het op mijn blog over DVN kan plaatsen ..


    BeantwoordenVerwijderen